Wiedza — Długowieczność
Siła chwytu przewiduje, jak długo pożyjesz
Lekarze coraz częściej sięgają po dynamometr — proste urządzenie do pomiaru siły uścisku dłoni — jako szybki test starzenia się organizmu. To nie moda z internetu. To jeden z najlepiej potwierdzonych biomarkerów długowieczności w całej literaturze medycznej, silniejszy predyktor zgonu niż samo ciśnienie krwi.
Podczas wizyty kontrolnej lekarz każe Ci ścisnąć dziwne urządzenie tak mocno, jak potrafisz. Nie tłumaczy dlaczego, Ty też nie pytasz. W rzeczywistości ten prosty pomiar mówi więcej o Twoim ryzyku zgonu w najbliższej dekadzie niż większość badań krwi, które robisz rutynowo raz w roku.
140 000 osób, 17 krajów, jeden spójny wynik
Leong i wsp. (2015), w ramach dużego międzynarodowego badania PURE (Prospective Urban Rural Epidemiology) opublikowanego w The Lancet, przebadali związek siły chwytu ze zgonami i chorobami sercowo-naczyniowymi u ponad 140 000 osób z 17 krajów o różnym poziomie dochodu. Wynik: każde 5 kg mniej siły chwytu wiązało się z około 16% wyższym ryzykiem zgonu ze wszystkich przyczyn, niezależnie od wieku, aktywności fizycznej i innych czynników ryzyka. Co więcej, siła chwytu okazała się silniejszym predyktorem zgonu niż skurczowe ciśnienie krwi — miara, na której opiera się większość rutynowych badań profilaktycznych.
Leong DP i wsp., „Prognostic value of grip strength: findings from the Prospective Urban Rural Epidemiology (PURE) study”, The Lancet, 2015 — Sprawdź badanie →
Dlaczego akurat dłoń mówi tak dużo o całym ciele
Siła chwytu nie jest magiczna sama w sobie — działa jako łatwy do zmierzenia wskaźnik ogólnej siły mięśniowej, funkcji układu nerwowo-mięśniowego i, pośrednio, ogólnej kondycji zdrowotnej organizmu. Osoba z mocnym chwytem zwykle ma też silniejsze mięśnie tułowia i nóg, lepszą gęstość kości i sprawniejszy układ krążenia — dłoń jest tu prostym, tanim oknem na coś znacznie szerszego, co trudniej zmierzyć jednym urządzeniem. To dlatego lekarze i badacze długowieczności traktują ją jako praktyczny skrót zamiast pełnej baterii testów.
Jak sprawdzić, gdzie jesteś, i co z tym zrobić
Orientacyjne progi z literatury: siła chwytu poniżej 26 kg u mężczyzn i 18 kg u kobiet wiąże się z wyraźnie podwyższonym ryzykiem. Dynamometr do pomiaru kosztuje niewiele i jest dostępny u wielu fizjoterapeutów oraz w niektórych przychodniach. Dobra wiadomość: siła chwytu, jak każda inna siła mięśniowa, reaguje na trening — regularny trening oporowy całego ciała (nie same ćwiczenia na przedramię) poprawia ją pośrednio, a bezpośrednio pomagają martwe ciągi, podciąganie, wiszenie na drążku (dead hang) i farmer's walk z ciężarem w rękach.
- 01Leong DP i wsp. „Prognostic value of grip strength: findings from the Prospective Urban Rural Epidemiology (PURE) study.” The Lancet, 2015. Sprawdź badanie →
- 02Bohannon RW. „Grip Strength: An Indispensable Biomarker For Older Adults.” Clinical Interventions in Aging, 2019. Sprawdź badanie →