← Wróć do Wiedzy

Wiedza — Magnez

Magnez nie zatrzyma skurczu, ale naprawi Ci sen

Bierzesz magnez na skurcze łydki w nocy i dalej się budzisz z bólem. Problem w tym, że badania nigdy porządnie nie potwierdziły, że magnez w ogóle na to działa. Za to na coś zupełnie innego ma całkiem mocne dowody — i prawdopodobnie właśnie dlatego czujesz, że „jednak coś dał”.

Znasz to?

Trzeci tydzień z rzędu budzisz się o 3 w nocy ze skurczem łydki, który boli jak kopnięcie. W drogerii bierzesz magnez, bo „podobno na to jest”. Skurcze nie mijają, ale zauważasz, że zasypiasz szybciej i rzadziej wstajesz w środku nocy. To nie przypadek — tylko zupełnie inny mechanizm, niż myślałeś, że kupujesz.

Skurcze: tu dowody są słabsze, niż sugeruje półka w aptece

Magnez od dekad ma opinię „leku na skurcze” — logika brzmi sensownie, bo jon ten reguluje napięcie mięśni na poziomie płytki nerwowo-mięśniowej. Rzeczywistość z badań klinicznych jest mniej efektowna. Przegląd Cochrane z 2012 roku (aktualizowany później) zebrał dostępne randomizowane badania nad magnezem na skurcze mięśni szkieletowych i nie znalazł przekonującej przewagi nad placebo u zwykłych dorosłych ani u sportowców — jedyny sygnał, i to słaby, dotyczył skurczów u kobiet w ciąży.

To nie znaczy, że magnez jest bezużyteczny. Znaczy, że jeśli kupujesz go wyłącznie po to, żeby skurcze zniknęły, prawdopodobnie się zawiedziesz — a realną przyczyną nocnych skurczów u aktywnych osób częściej jest zwyczajne odwodnienie albo zmęczenie mięśnia po ciężkiej sesji, nie deficyt jednego minerału.

Garrison SR i wsp., „Magnesium for skeletal muscle cramps”, Cochrane Database of Systematic Reviews, 2012 — Sprawdź badanie →

Sen: tu magnez ma znacznie mocniejszą kartę

Magnez bierze udział w regulacji receptorów GABA i NMDA w mózgu — czyli w dokładnie tych układach, które decyzją o tym, jak łatwo wyłączasz myśli wieczorem. W randomizowanym badaniu Abbasi i wsp. z 2012 roku osoby starsze z bezsennością, które przez 8 tygodni brały 500 mg magnezu dziennie, zasypiały szybciej, spały dłużej i rzadziej budziły się przed czasem niż grupa na placebo — poprawiły się też markery snu we krwi (wyższa melatonina, niższy kortyzol poranny).

Butelki z tabletkami magnezu na jasnym tle
Nie na skurcz. Na sen — owszem

Abbasi B i wsp., „The effect of magnesium supplementation on primary insomnia in elderly”, Journal of Research in Medical Sciences, 2012 — Sprawdź badanie →

Skąd niedobór, skoro magnez jest „wszędzie”

Magnez traci się z potem, a intensywny trening siłowy zwiększa zapotrzebowanie na niego ponad standardową normę. Jednocześnie dieta oparta na przetworzonym jedzeniu — białe pieczywo, mało warzyw liściastych, mało orzechów — rzadko dowozi tyle, ile trzeba.

48%dorosłych w USA nie dobija dziennej normy magnezu z samej diety

Norma to ok. 400–420 mg dziennie dla mężczyzn i 310–320 mg dla kobiet. Najlepsze źródła to pestki dyni, migdały, szpinak, kasza gryczana i gorzka czekolada — garść pestek dyni (ok. 150 mg) plus 30 g migdałów (ok. 80 mg) to jedna trzecia dziennej normy w dwóch przekąskach.

National Institutes of Health, Office of Dietary Supplements, „Magnesium — Fact Sheet for Health Professionals” — ods.od.nih.gov

Forma ma znaczenie — ta z apteki za 9 zł zwykle jest najsłabsza

Tlenek magnezu (magnesium oxide) to najtańsza i najczęstsza forma na półkach drogerii — i jednocześnie ta z najgorszym wchłanianiem. Klasyczne badanie Lindberga i wsp. z 1990 roku porównało wchłanianie tlenku i cytrynianu magnezu i pokazało wyraźną przewagę cytrynianu. Glicynian magnezu wchłania się jeszcze łagodniej dla żołądka i rzadziej daje efekt przeczyszczający, który bywa jedynym „efektem” taniego tlenku.

Pestki dyni i orzechy włoskie w glinianej misce
Zanim sięgniesz po tabletkę

Lindberg JS i wsp., „Magnesium bioavailability from magnesium citrate and magnesium oxide”, Journal of the American College of Nutrition, 1990 — Sprawdź badanie →

Źródła
  1. 01Garrison SR, Allan GM, Sekhon RK, Musini VM, Khan KM. „Magnesium for skeletal muscle cramps.” Cochrane Database of Systematic Reviews, 2012. Sprawdź badanie →
  2. 02Abbasi B, Kimiagar M, Sadeghniiat K i wsp. „The effect of magnesium supplementation on primary insomnia in elderly.” Journal of Research in Medical Sciences, 2012. Sprawdź badanie →
  3. 03National Institutes of Health, Office of Dietary Supplements. „Magnesium — Fact Sheet for Health Professionals.” ods.od.nih.gov
  4. 04Lindberg JS, Zobitz MM, Poindexter JR, Pak CY. „Magnesium bioavailability from magnesium citrate and magnesium oxide.” Journal of the American College of Nutrition, 1990. Sprawdź badanie →
  5. 05Nielsen FH, Lukaski HC. „Update on the relationship between magnesium and exercise.” Magnesium Research, 2006. Sprawdź badanie →

Napisał Mikołaj Sobolewski · 12 września 2026.