Kolagen na stawy: kiedy działa, a kiedy to pobożne życzenie

Dlaczego „picie kolagenu” to uproszczenie

Kolagen doustny, tak jak każde białko, jest rozkładany przez enzymy trawienne do peptydów i pojedynczych aminokwasów w jelicie — nie ma fizycznego mechanizmu, który transportowałby nienaruszone włókna kolagenowe z żołądka do konkretnego stawu. To sprawia, że hasła marketingowe o „uzupełnianiu kolagenu w stawie” są biochemicznie mylące. To jednak nie oznacza, że suplement jest bezużyteczny — oznacza, że jeśli działa, to nie w ten sposób, w jaki sugeruje opakowanie.

Co faktycznie pokazują badania kontrolowane

Badanie Zdzieblika i wsp. (2017) na sportowcach z bólem kolan związanym z aktywnością fizyczną wykazało, że 5 g hydrolizatu kolagenu dziennie przez 12 tygodni istotnie zmniejszyło odczuwany ból podczas aktywności względem placebo. Proponowany mechanizm: peptydy kolagenowe po strawieniu mogą stymulować chondrocyty (komórki budujące chrząstkę) do zwiększonej produkcji własnego kolagenu — to nie „dowóz” gotowego materiału, tylko sygnał biochemiczny pobudzający organizm do własnej produkcji.

Zdzieblik D i wsp., „Improvement of activity-related knee joint discomfort following supplementation of specific collagen peptides”, Applied Physiology, Nutrition, and Metabolism, 2017 — Sprawdź badanie →

Kiedy ma sens, a kiedy nie zadziała

Kolagen ma najlepsze dowody przy bólu stawów związanym z obciążeniem u aktywnych osób — biegaczy, sportowców siłowych z dużym stażem — nie przy ostrej kontuzji czy zaawansowanej chorobie zwyrodnieniowej stawów, gdzie potrzebna jest diagnostyka i leczenie celowane. Warto też pamiętać, że witamina C jest kofaktorem niezbędnym do syntezy kolagenu w organizmie — suplement bez odpowiedniej podaży witaminy C w diecie może działać słabiej.